Polski Związek Lekkiej Atletyki (PZLA) wprowadza rewolucyjne zmiany mające na celu ochronę zdrowia i zapewnienie prawidłowego rozwoju najmłodszych adeptów Królowej Sportu. Od 1 stycznia 2026 roku zawodnicy w kategoriach U16 i młodszych nie będą mogli używać obuwia z wkładką karbonową podczas startów. Zakaz ten ma obowiązywać na wszystkich imprezach ujętych w kalendarzu PZLA, włączając w to programy upowszechniania sportu, takie jak LDK czy LNO. Choć intencja jest szlachetna – kreowanie prawidłowego rozwoju fizycznego i ograniczenie kontuzji – to nagłość decyzji wywołała już falę krytyki w środowisku.
Dlaczego PZLA zakazuje karbonu dla młodzieży?
Oficjalnie, zakaz używania obuwia karbonowego przez młodych sportowców jest podyktowany wolą kreowania prawidłowego rozwoju fizycznego i sportowego najmłodszych. Działacze PZLA motywowali tę „dekarbonizację” obawami związanymi z większą podatnością na kontuzje w przypadku używania tego typu sprzętu przez rozwijające się organizmy. Należy jednak zaznaczyć, że samo określenie „butów karbonowych” oznacza, że inne technologie, które również zapewniają duży zwrot energii (np. wykorzystujące nylon zamiast karbonu), pozostają dozwolone w tych kategoriach wiekowych.
Kontrowersje, koszty, niezadowolenie rodziców
Decyzja PZLA została wprowadzona, według analiz środowiskowych, w bardzo kontrowersyjnym momencie. Wielu rodziców, korzystając z sezonowych promocji, zakupiło już dla swoich młodych sportowców nowe, drogie obuwie, którego koszt nierzadko przekracza 1000 złotych. W świetle nowych regulacji, te kosztowne kolce i buty będą mogły być wykorzystywane jedynie podczas treningów, co wiąże się ze sporym rozgoryczeniem i koniecznością ponownego zakupu obuwia startowego. Dodatkowym problemem jest fakt, że rozmiar obuwia u młodych osób dynamicznie się zmienia, co i tak wymusza regularne wydatki.
Jak przepis będzie egzekwowany?
Wprowadzenie zakazu wiąże się oczywiście z koniecznością weryfikacji. W przypadku zaobserwowania, że zawodnik startuje w niedozwolonym obuwiu, można złożyć protest do sędziego głównego lub delegata technicznego PZLA. Od decyzji podjętej na zawodach przysługuje odwołanie do Komisji Sportowo-Technicznej PZLA w terminie 14 dni.
Wyjątki w konkurencjach technicznych
Warto zwrócić uwagę na istotny wyjątek: PZLA poinformowało, że podczas rywalizacji w ramach wszystkich mistrzostw Polski do lat 16 oraz zawodów makroregionalnych (międzywojewódzkie mistrzostwa U16) nie będzie prowadzona weryfikacja zgodności obuwia z listą World Athletics w konkurencjach technicznych. To oznacza, że choć biegaczom i skoczkom utrudnia się osiąganie maksymalnych rezultatów poprzez ograniczenia sprzętowe, zawodnicy konkurencji technicznych mają w tej kwestii ułatwione zadanie.
Pojawia się też pytanie o możliwość obejścia przepisów, na przykład poprzez starty zagraniczne, gdzie egzekwowanie krajowych regulacji wydaje się niemal niemożliwe bez złożenia protestu i wykonania zdjęcia dowodowego.
Ochrona zdrowia czy chaos regulacyjny?
Restrykcje sprzętowe w najmłodszych kategoriach wiekowych są krokiem w stronę ochrony ich zdrowia i równości szans, ale pojawia się zasadne pytanie, czy nie należałoby zamiast tego intensywniej inwestować w edukację trenerów, aby ograniczyć nadmierną eksploatację młodych zawodników? Czy systemowe zmiany wprowadzane w tak późnym terminie (mimo że z datą przyszłą) nie przynoszą więcej kosztów i frustracji niż realnej korzyści dla rozwoju talentów?
